Selen

UnikaćOstrożnośćZalecane

4 badań · 3 zaleceń

Ostatnia aktualizacja: 25 lutego 2026

Unikać2 badań

Suplementacja selenem wiąże się ze zwiększoną śmiertelnością z powodu raka prostaty, a efekt ten jest zależny od dawki.

Przyszłościowe badanie kohortowe przeprowadzone na grupie 4459 mężczyzn z nieprzerzutowym rakiem prostaty wykazało, że suplementacja selenem w dawce ≥140 μg/dzień ponad dwukrotnie zwiększa ryzyko śmiertelności z powodu raka prostaty (HR 2,60, 95% CI 1,44–4,70) w porównaniu z mężczyznami, którzy nie przyjmowali suplementów. Zaobserwowano również istotny trend zależności dawka-odpowiedź (P = 0,001). Niższe dawki wykazywały brak istotnego statystycznie wzrostu ryzyka (HR 1,18 dla dawek 1–24 μg/dzień; HR 1,33 dla dawek 25–139 μg/dzień). Systematyczny przegląd literatury obejmujący okres 23 lat (1990–2013) niezależnie wykazał, że suplementów selenu nie należy stosować w celu zapobiegania rakowi prostaty, a wyższe dawki mogą potencjalnie pogarszać rokowania. W obu badaniach – kohortowym i systematycznym przeglądzie – zebrane dowody konsekwentnie wskazują na to, że suplementacja selenem u mężczyzn z rakiem prostaty lub zagrożonych jego wystąpieniem przynosi więcej szkód niż korzyści.

Dowody

Selenium Supplementation and Prostate Cancer Mortality

Autorzy: Chan, June M, DuPre, Natalie, Kenfield, Stacey A, L Giovannucci, Edward, Stampfer, Meir J, Van Blarigan, Erin L

Opublikowano: 12 grudnia 2014

Przeprowadzono obserwację prospektywnej grupy 4459 mężczyzn z nieprzerzutowym rakiem prostaty, uczestniczących w badaniu „Health Professionals Follow-Up Study”, w latach 1988–2010 (średni czas obserwacji: 8,9 roku). W trakcie obserwacji odnotowano 965 przypadków śmierci, w tym 226 (23,4%) z powodu raka prostaty. Surowe wskaźniki śmiertelności z powodu raka prostaty na 1000 osób-lat wynosiły 5,6 wśród mężczyzn nieprzyjmujących selenu i 10,5 wśród mężczyzn przyjmujących ≥140 μg/dzień. W modelach Coxa, skorygowanych o wiele zmiennych, stwierdzono, że przyjmowanie selenu w dawce 1–24 μg/dzień (HR 1,18, 95% CI 0,73–1,91), 25–139 μg/dzień (HR 1,33, 95% CI 0,77–2,30) i ≥140 μg/dzień (HR 2,60, 95% CI 1,44–4,70) wiązało się ze zwiększonym ryzykiem śmiertelności z powodu raka prostaty w porównaniu z mężczyznami nieprzyjmującymi selenu (p dla trendu = 0,001). Nie stwierdzono istotnych statystycznie zależności między przyjmowaniem selenu a nawrotami biochemicznymi, śmiertelnością sercowo-naczyniową ani ogólną śmiertelnością.

Zobacz źródło →

Prostate cancer and the influence of dietary factors and supplements: a systematic review

Autorzy: Mandair, D, Rossi, R, Pericleous, M, Whyand, T, Caplin, M

Opublikowano: 1 stycznia 2007

Systematyczny przegląd literatury PubMed z lat 1990–2013 wykazał, że suplementy selenu nie mogą być zalecane w profilaktyce raka prostaty. Co bardziej niepokojące, przegląd wykazał, że wyższe dawki selenu mogą wiązać się z gorszym rokowaniem. Odkrycie to wynika z syntezy wielu badań z 23-letniego okresu objętego przeglądem, obejmujących badania epidemiologiczne i interwencyjne dotyczące czynników dietetycznych i raka prostaty. Dowody były wystarczające, aby autorzy jednoznacznie odradzali suplementację selenem w profilaktyce raka prostaty.

Zobacz źródło →

Ostrożność1 badań

Suplementacja selenem nie wykazuje żadnych korzyści w profilaktyce raka prostaty.

Pomimo wcześniejszych hipotez sugerujących, że selen może zmniejszać ryzyko raka prostaty, wysokiej jakości badania randomizowane nie potwierdziły żadnego działania ochronnego. Początkowa hipoteza wynikająca z badania NPCT, zgodnie z którą mężczyźni o niskim początkowym poziomie selenu mogliby odnieść korzyści, nie została potwierdzona w kolejnych, większych badaniach o niskim ryzyku wystąpienia błędów.

Dowody

Selenium for preventing cancer.

Autorzy: Brinkman, M, Crespi, Cm, D'Amico, Roberto, DEL GIOVANE, Cinzia, Dennert, G, Horneber, M, Vinceti, Marco, Zeegers, Mp, Zwahlen, M

Opublikowano: 1 stycznia 2014

Systematyczny przegląd obejmujący 55 badań obserwacyjnych (ponad 1 100 000 uczestników) i 8 randomizowanych, kontrolowanych badań (44 743 uczestników). Dane z badań obserwacyjnych sugerowały zmniejszone ryzyko raka prostaty przy wyższym poziomie ekspozycji na selen, jednak badania randomizowane wykazały nieprecyzyjny ogólny efekt (OR 0,90, 95% CI od 0,71 do 1,14, 4 badania, N = 19 110). Po ograniczeniu analizy do badań o niskim ryzyku wystąpienia błędów, suplementacja selenem nie wykazała wpływu na ryzyko raka prostaty (OR 1,02, 95% CI od 0,90 do 1,14, 3 badania, N = 18 183). Hipoteza, że osoby z najniższym początkowym poziomem selenu mogą zmniejszyć ryzyko raka prostaty poprzez suplementację, nie została potwierdzona w kolejnych badaniach.

Zobacz źródło →

Zalecane1 badań

Wyższy poziom selenu wiąże się z niższym ryzykiem raka prostaty wysokiego stopnia

W populacji o stosunkowo niskim spożyciu selenu, wyższe stężenie selenu i selenoproteiny P w osoczu wiązało się ze zmniejszonym ryzykiem raka prostaty o wysokim stopniu złośliwości. Chociaż selen nie był związany z całkowitym ani zaawansowanym ryzykiem raka prostaty, specyficzny związek z chorobą o wysokim stopniu złośliwości sugeruje potencjalne korzyści z agresywnej profilaktyki.

Dowody

Selenium status and risk of prostate cancer in a Danish population

Autorzy: Christensen, Jane, Friis, Søren, Larsen, Erik Huusfeldt, Larsen, Signe B., Olsen, Anja, Outzen, Malene, Overvad, Kim, Tjønneland, Anne

Opublikowano: 1 stycznia 2016

Zagnieżdżone badanie typu case-control w duńskiej kohorcie „Dieta, rak i zdrowie” obejmującej 27 179 mężczyzn zidentyfikowało 784 przypadki raka prostaty dopasowane do 784 kontroli. Wśród przypadków 525 miało zaawansowaną chorobę, a 170 miało chorobę wysokiego stopnia. Wyższe stężenie selenu w osoczu wiązało się z niższym ryzykiem raka prostaty wysokiego stopnia (HR 0,77; 95% CI 0,64-0,94; P=0,009). Wyższe poziomy selenoproteiny P również wykazały zmniejszone ryzyko choroby wysokiego stopnia (HR 0,85; 95% CI 0,74-0,97; P=0,01). Stężenie selenu w osoczu wiązało się również z niższą śmiertelnością z wszystkich przyczyn wśród przypadków raka prostaty (HR 0,92; 95% CI 0,85-1,00; P=0,04). Nie zaobserwowano istotnego związku dla całkowitego lub zaawansowanego ryzyka raka prostaty. W trakcie obserwacji do 2012 r. zmarło 305 osób, z czego 212 na raka prostaty.

Zobacz źródło →