Wapń

OstrożnośćZalecane

3 badań · 2 zaleceń

Ostatnia aktualizacja: 21 lutego 2026

Wapń – Rak prostaty
Ostrożność1 badań

Wysokie spożycie wapnia może zwiększać ryzyko zaawansowanego raka prostaty

Przegląd systematyczny wskazał, że wysokie spożycie wapnia jest jednym z trzech czynników dietetycznych konsekwentnie powiązanych ze zwiększonym ryzykiem zaawansowanego raka prostaty. Mężczyźni zaniepokojeni ryzykiem raka prostaty powinni zachować ostrożność w suplementacji wapnia w nadmiarze, jednocześnie dbając o odpowiednie jego spożycie dla zdrowia kości.

Dowody

Autorzy: Gathirua-Mwangi, Wambui G., Zhang, Jianjun

Opublikowano: 1 marca 2014

Przegląd systematyczny, w którym oceniono 46 kwalifikujących się artykułów z bazy PubMed do września 2012 roku, wykazał, że wysokie spożycie wapnia wiąże się ze zwiększonym ryzykiem zaawansowanego raka prostaty. Wapń został zidentyfikowany jako jeden z trzech czynników dietetycznych – obok tłuszczów nasyconych i dobrze wysmażonego mięsa – które wykazały ogólnie spójny związek z podwyższonym ryzykiem zaawansowanego raka prostaty w badaniach epidemiologicznych. Badania typu „przypadek-kontrola” generalnie potwierdziły istotny wpływ, podczas gdy badania kohortowe przyniosły mieszane, ale potwierdzające wyniki dotyczące wapnia i ryzyka zaawansowanej choroby.

Zalecane2 badań

Suplementacja wapniem może zmniejszyć ryzyko raka prostaty i wspierać zdrowie kości w trakcie leczenia.

Metaanaliza randomizowanych badań kontrolowanych (3 badania, n=1806) wykazała, że suplementacja wapniem (≥500 mg/dzień) zmniejsza ryzyko raka prostaty o 46% (RR 0,54, 95% CI 0,30–0,96, P=0,03). Dane na poziomie pacjentów z 2 badań (n=1134) wykazały spójny, choć nieistotny statystycznie trend (HR 0,61, 95% CI 0,30–1,23). W oddzielnym badaniu RCT (RTOG 0518, n=96) wprowadzono obowiązek stosowania wapnia i witaminy D jako standardowej opieki dla pacjentów z rakiem prostaty poddawanych terapii hormonalnej, gdzie w grupie obserwacyjnej zaobserwowano istotne zmniejszenie gęstości mineralnej kości o 5–8% w kluczowych miejscach szkieletu w ciągu 36 miesięcy. W obu badaniach (łącznie n≈1902) suplementacja wapniem w dawce ≥500 mg/dzień wykazała podwójną rolę: potencjalne zmniejszenie ryzyka raka i niezbędne utrzymanie zdrowia kości podczas terapii deprywacyjnej androgenów.

Dowody

Autorzy: Gore, Elizabeth, Kachnic, Lisa A., Kim, Harold E., Lawton, Colleen AF, Martin, Andre-Guy, Nabid, Abdenour, Pugh, Stephanie L, Shah, Amit B., Smith, Matthew, Tai, Patricia

Opublikowano: 7 lipca 2014

W badaniu RTOG 0518 losowo wybrano 96 pacjentów z zaawansowanym, niemetastatycznym rakiem prostaty, którzy byli poddawani terapii agonistami LHRH i radioterapii. Wszyscy pacjenci w obu grupach otrzymywali wapń i witaminę D jako standardową terapię wspomagającą. Po 36 miesiącach średniego okresu obserwacji, w grupie kontrolnej (tylko wapń i witamina D) zaobserwowano zmiany BMD o −5% w odcinku lędźwiowym kręgosłupa (p<0,0001 w porównaniu z grupą leczoną kwasem zoledronowym, gdzie zmiana wynosiła +6%), −8% w lewym biodrze (p=0,0002 vs. +1%) i −8% w lewym szyjce kości udowej (p=0,0007 vs. +3%). W sumie u wszystkich 96 pacjentów wystąpiły tylko 2 złamania (po jednym na grupę, p=0,95). Suplementacja wapniem była obowiązkowa dla wszystkich uczestników badania jako podstawowe wsparcie zdrowia kości.

Autorzy: Avenell, Alison, Bolland, Mark J, Bristow, Sarah M, Gamble, Greg D, Grey, Andrew, Maclennan, Graeme S, Reid, Ian R

Opublikowano: 19 kwietnia 2013

Metaanaliza 10 randomizowanych badań kontrolowanych placebo (n=10 496, średni czas trwania 3,9 roku) zbadała wpływ suplementów wapnia (≥500 mg/dzień), przy jednoczesnym braku podawania witaminy D, na ryzyko zachorowania na raka. W przypadku raka prostaty dane z 3 badań (n=1806) wykazały, że przypisanie do grupy przyjmującej wapń istotnie zmniejszyło ryzyko raka prostaty (ryzyko względne 0,54, 95% CI 0,30–0,96, P=0,03). Dane na poziomie pacjentów z 2 badań (n=1134) wykazały spójny, ale nieistotny statystycznie trend (iloraz ryzyka 0,61, 95% CI 0,30–1,23, P=0,16). Efekt ten zaobserwowano przy niewielkiej liczbie przypadków, co ograniczało moc statystyczną do wyciągania ostatecznych wniosków.