Utrata wagi

W grupie NOWAC, obejmującej 35 525 norweskich kobiet, nadwaga i otyłość (oceniane na podstawie wskaźnika masy ciała) przyczyniały się do występowania raka jelita grubego jako jeden z siedmiu modyfikowalnych czynników ryzyka. Jednak udział poszczególnych czynników w ogólnym ryzyku był stosunkowo niewielki w porównaniu z paleniem tytoniu (18,7%) i spożyciem alkoholu (14,5%). Wykorzystując parametryczny model stałego zagrożenia uwzględniający konkurencyjne ryzyko śmierci, stwierdzono, że siedem czynników łącznie wyjaśniało 46,0% (95% CI: 23,0–62,4%) obciążenia związanego z występowaniem raka jelita grubego, co wskazuje na znaczny potencjał profilaktyczny poprzez modyfikację stylu życia.

Zobacz źródło →

Wśród 20 667 uczestników badania, których obserwowano przez średnio 15 lat, otyłość wiązała się z 30-procentowym wzrostem ryzyka wystąpienia nowotworów układu pokarmowego (HR: 1,30; 95% CI: 1,05–1,60). Obwód talii wykazywał podobne zależności w odniesieniu do nowotworów układu pokarmowego. Wyższy poziom białka C-reaktywnego był szczególnie związany ze zwiększonym ryzykiem wystąpienia raka jelita grubego i płuc (p < 0,05). Tłuszcz trzewny wiązał się z 22-procentowym wzrostem ogólnego ryzyka nowotworów (HR: 1,22; 95% CI: 1,05–1,43), niezależnie od wskaźnika masy ciała (BMI), co sugeruje, że tłuszcz trzewny odgrywa odrębną rolę mechaniczną, wykraczającą poza ogólną otyłość.

Zobacz źródło →

W randomizowanym badaniu kontrolowanym BeWEL wzięło udział 163 otyłych dorosłych, u których zdiagnozowano gruczolak okrężnicy i jelita prostego. Uczestników badania poddano 12-miesięcznej interwencji obejmującej zmiany w diecie i zwiększenie aktywności fizycznej. Po 12 miesiącach uczestnicy interwencji osiągnęli istotnie większą redukcję masy ciała w porównaniu z grupą kontrolną. Podział uczestników na grupy – bardziej defaworyzowaną (SIMD 1-2, n=58) i mniej defaworyzowaną (SIMD 3-5, n=105) – zgodnie ze szkockim indeksem wielowymiarowego ubóstwa, nie ujawnił istotnych różnic między grupami w zakresie zmian podstawowego parametru (masa ciała) ani głównych parametrów dodatkowych (czynniki ryzyka chorób sercowo-naczyniowych, dieta, aktywność fizyczna). Zaobserwowano to pomimo początkowych różnic w poziomie wykształcenia (p=0,001), dochodach (p<0,001), wydatkach na aktywność fizyczną (p=0,003) oraz wcześniejszych sukcesach w redukcji masy ciała (p=0,007). Wyniki badania wskazują, że do 45% przypadków raka okrężnicy i jelita prostego można zapobiec poprzez zmiany w stylu życia i kontrolę masy ciała.

Zobacz źródło →

W tym dwuramiennym badaniu z randomizacją kontrolowanym (RCT), w którym uczestniczyło 78 osób z nadwagą (BMI ≥25 kg/m²) i obciążonym wywiadem rodzinnym w kierunku raka piersi lub jelita grubego, u 36% osób w grupie interwencyjnej osiągnięto cel redukcji masy ciała o 5% po 12 tygodniach, w porównaniu do 0% w grupie kontrolnej. Interwencja obejmowała jedno spotkanie doradcze, cztery konsultacje telefoniczne oraz wsparcie online z indywidualnymi programami diety i aktywności fizycznej. Odsetek osób, które pozostały w badaniu po 12 tygodniach, wyniósł 76%, a uczestnicy ocenili program jako akceptowalny podczas wywiadów jakościowych.

Zobacz źródło →

W tym randomizowanym badaniu kontrolowanym, w którym uczestniczyło 329 pacjentów z polipami jelita grubego, objętych programem przesiewowym raka jelita grubego w Szkocji, osoby losowo przydzielone do grupy interwencyjnej, która obejmowała edukację dotyczącą diety, wskazówki dotyczące aktywności fizycznej i techniki zmiany zachowań, osiągnęły istotnie lepsze wyniki w zakresie utraty wagi po 12 miesiącach w porównaniu z grupą kontrolną. Początkowa świadomość modyfikowalnych czynników ryzyka raka jelita grubego była niska: średni wynik wiedzy wynosił 1,5 na możliwych 6 (odchylenie standardowe 1,1), przy czym 12% (n=40) nie było w stanie wymienić żadnego czynnika ryzyka, a 11% (n=36) nie potrafiło zidentyfikować czynników związanych z dietą lub aktywnością fizyczną. Badanie potwierdza, że około 47% przypadków raka jelita grubego można zapobiec poprzez modyfikację stylu życia, w tym kontrolę masy ciała.

Zobacz źródło →

W badaniu kohortowym CONOR, przeprowadzonym w Norwegii (1995–2010) na dużej grupie osób, wykazano istotny związek między czynnikami antropometrycznymi, będącymi składowymi zespołu metabolicznego, a występowaniem raka jelita grubego. Zespół metaboliczny zdefiniowany według kryteriów IDF zwiększał ryzyko raka okrężnicy u mężczyzn (HR = 1,51, 95% CI: 1,24–1,84) oraz ryzyko raka odbytnicy u kobiet (HR = 1,42, 95% CI: 1,07–1,89). Zespół metaboliczny zdefiniowany według kryteriów ATP III wykazał spójne wyniki zarówno dla mężczyzn (HR = 1,40, 95% CI: 1,15–1,70), jak i kobiet (HR = 1,43, 95% CI: 1,08–1,90). Wszystkie pojedyncze składowe zespołu metabolicznego, z wyjątkiem obniżonego poziomu cholesterolu HDL i glukozy na czczo, wykazywały istotny indywidualny związek z rakiem jelita grubego.

Zobacz źródło →

W rocznym, randomizowanym badaniu kontrolowanym (NCT00303875), w którym uczestniczyło 641 starszych, otyłych osób, które długo przeżyły po raku piersi, prostaty i jelita grubego, interwencja polegająca na udzielaniu porad telefonicznych i wysyłaniu materiałów drukowanych dotyczących diety i ćwiczeń wywołała istotny negatywny pośredni wpływ na wskaźnik masy ciała (BMI) (β = -0,06, p < 0,05). Efekt ten był związany ze zmianami w zachowaniach żywieniowych i dotyczących aktywności fizycznej podczas okresu interwencji. Kluczowym czynnikiem była obecność na sesjach; analiza zachowań przeprowadzona w 14 punktach czasowych wykazała, że regularny udział zarówno w elementach diety, jak i ćwiczeń prowadził do zmniejszenia BMI.

Zobacz źródło →