Krew w stolcu jest ważnym, wczesnym objawem alarmowym, który wymaga niezwłocznej diagnostyki w kierunku raka jelita grubego.
Analiza 14 badań, obejmujących ponad 170 000 uczestników – w tym wytyczne kliniczne, randomizowane badania kontrolowane, badania kohortowe, badania oceniające dokładność diagnostyczną oraz badania przesiewowe – wykazała, że badanie kału pod kątem obecności krwi konsekwentnie pozwala na identyfikację istotnych zmian patologicznych w jelicie grubym. Immunochemiczne testy kałowe (FIT) osiągają 80,6% czułość w wykrywaniu raka jelita grubego, przy wartości predykcyjnej wynoszącej około 26% dla zaawansowanych zmian nowotworowych, co oznacza, że u mniej więcej 1 na 4 osoby z wykrywalną krwią w kale znajduje się rak lub zaawansowany adenom. Brak wykrywalnej hemoglobiny w kale wiąże się z 99,4% wartością predykcyjną negatywną dla raka jelita grubego (CRC). Dwudziestoletnie badanie kohortowe przeprowadzone na grupie 5104 dorosłych wykazało zmniejszenie śmiertelności o 64% (RR 0,36, 95% CI 0,18–0,71) w przypadku wykrywania raka za pomocą badań przesiewowych kału w porównaniu z sytuacją, gdy rak był diagnozowany na podstawie objawów. Opóźnione zgłoszenie się do lekarza koreluje z późniejszym stadium rozpoznania: u pacjentów z nowotworami wykrytymi między badaniami przesiewowymi stwierdzono 46,7% przypadków w stadium C według klasyfikacji Dukesa i 33,3% w stadium D. Wszelkie widoczne krwawienia z odbytu wymagają niezwłocznej konsultacji lekarskiej w celu przeprowadzenia kolonoskopii diagnostycznej.
Autorzy: Cleary, Shirley, Datt, Pooja, Digby, Jayne, Fraser, Callum G., Goudie, David R., Gray, Lynne, Humphries, Adam, Mowat, Craig, Steele, Robert J. C., Strachan, Judith A.
Opublikowano: 1 czerwca 2020
W prospektywnym badaniu 593 pacjentów z grupy zwiększonego ryzyka raka jelita grubego poddanych kontrolnej kolonoskopii, u 41 (6,9%) stwierdzono zaawansowaną neoplazję (4 raki jelita grubego, 37 gruczolaków o podwyższonym ryzyku). Spośród 238 pacjentów (40,1%) z wykrywalną hemoglobiną w kale (f-Hb ≥2 µg Hb/g kału), u 31 (13,0%) stwierdzono zaawansowaną neoplazję, w porównaniu z zaledwie 10 (2,8%) spośród 355 pacjentów z niewykrywalną f-Hb. Wykrywalna f-Hb osiągnęła ujemną wartość predykcyjną wynoszącą 99,4% dla raka jelita grubego i 97,2% dla raka jelita grubego z gruczolakiem o podwyższonym ryzyku. Mediana wieku pacjentów wyniosła 64 lata (IQR 55–71), przy czym 54,6% uczestników stanowili mężczyźni w dwóch szpitalach uniwersyteckich (2014–2016).
Autorzy: Digby, Jayne, Fraser, Callum G., Mowat, Craig, Steele, Robert J. C., Strachan, Judith A.
Opublikowano: 11 grudnia 2019
W badaniu weryfikacyjnym, które objęło 5660 pacjentów podstawowej opieki zdrowotnej poddanych immunochemicznemu testowi kału (FIT), u 1196 osób (41,7%) stwierdzono obecność hemoglobiny w kale (f-Hb) ≥10 μg Hb/g kału. Wśród 1447 pacjentów, którzy przeszli kolonoskopię (grupa A), u 296 zdiagnozowano istotne choroby jelit (SBD), w tym raka jelita grubego, zaawansowane zmiany przedrakowe lub zapalne choroby jelit. Spośród osób z SBD, u 252 na 296 (85,1%) stwierdzono podwyższony poziom f-Hb ≥10 μg Hb/g kału. Wynik w skali FAST powyżej progu 2,12 pozwolił wykryć 286 z 296 przypadków SBD (96,6%), ale przeoczono jeden przypadek raka jelita grubego, co pokazuje, że obecność krwi w kale pozostaje kluczowym sygnałem ostrzegawczym wskazującym na możliwość wystąpienia nowotworu jelita grubego.
W tym randomizowanym badaniu klinicznym z udziałem 48 888 osób wykazano, że wykrywanie hemoglobiny w kale za pomocą testu FIT pozwala na identyfikację zaawansowanych zmian nowotworowych z wartościami predykcyjnymi wynoszącymi odpowiednio 25,9% (OC-Sensor) i 25,6% (HM-JACKarc) wśród osób poddających się badaniu przesiewowemu po raz pierwszy. Oznacza to, że u około jednej na cztery osoby z wykrywalną hemoglobiną w kale stwierdzono raka jelita grubego lub zaawansowany adenom. Częstość wykrywania zaawansowanych zmian nowotworowych wynosiła 1,40–1,42% podczas pierwszego badania przesiewowego i 0,83–0,96% w kolejnych rundach. Wśród osób z pozytywnym wynikiem testu FIT, które poddały się kolonoskopii, liczba osób, u których konieczne było wykonanie kolonoskopii, aby wykryć jedną zaawansowaną zmianę nowotworową, wynosiła zaledwie 3,9 (95% CI 2,9–5,8), co podkreśla silny związek między obecnością krwi w kale a istotnymi patologiami jelita grubego.
Autorzy: Callum G Fraser, Francis A Carey, Greig Stanners, Jaroslaw Lang, Jayne Digby, McDonald PJ, Robert JC Steele
Opublikowano: 8 lipca 2016
W grupie 30 893 osób w wieku 50–75 lat, które brały udział w programie przesiewowych badań raka jelita grubego w Szkocji, zidentyfikowano 31 przypadków raka wykrytych między badaniami (CRC zdiagnozowanych w ciągu dwóch lat od uzyskania negatywnego wyniku testu FIT) oraz 30 przypadków raka wykrytych podczas badania przesiewowego. Proporcja raków wykrytych między badaniami wyniosła 50,8%. Raki wykryte między badaniami występowały w późniejszych stadiach: 46,7% znajdowało się w stadium C według klasyfikacji Dukesa, a 33,3% w stadium D. Spośród 31 raków wykrytych między badaniami u 23 osób stwierdzono poziom hemoglobiny w kale poniżej 10 µg Hb/g, a u 6 osób poziom ten był niewykrywalny. Nawet obniżenie progu do 10 µg Hb/g spowodowałoby jedynie zmniejszenie proporcji raków wykrytych między badaniami do 38,3%, co oznacza, że wciąż pomijałoby się 19,4% przypadków raka.
Autorzy: Allison, Allison, Atkin, Callum G Fraser, Castro, Chiang, Craig Mowat, Cubiella, Duffy, Francis A Carey, Fraser, Fraser, Hazazi, Högberg, Jayne Digby, Jellema, Judith A Strachan, Kaul, Kok, Lieberman, McDonald, McDonald, NICE Diagnostics guidance (DG11), Parente, Pavlidis, Rapi, Robert J C Steele, Robyn Wilson, Roseth, Sipponen, Terhaar sive Droste, van Rheenen, Young
Opublikowano: 20 sierpnia 2015
W kohorcie 1043 objawowych pacjentów podstawowej opieki zdrowotnej, 755 ukończyło badania jelita grubego. Hemoglobina w kale była wykrywalna u 57,6% pacjentów (mediana 0,4 µg/g, zakres 0–200). Wśród 103 pacjentów z istotną chorobą jelit, ujemna wartość predykcyjna niewykrywalnego stężenia FHb wyniosła 100% dla raka jelita grubego, 97,8% dla gruczolaka o podwyższonym ryzyku i 98,4% dla NZJ. Mediana wieku wyniosła 64 lata (IQR 52–73), przy czym 54,6% pacjentów stanowiły kobiety. Wyniki dokładności diagnostycznej uzyskane w badaniu z zaślepioną próbą dowodzą, że wykrywalna krew w kale jest istotnym sygnałem ostrzegawczym wymagającym dalszych badań.
Pilotażowa kampania informacyjna w dwóch regionach Anglii w 2011 roku koncentrowała się na zwiększeniu rozpoznawania objawów raka jelita grubego, w tym krwawienia z odbytu. Modelowanie oparte na danych pilotażowych wykazało 10% wzrost liczby zgłoszeń w ciągu jednego miesiąca. Model z horyzontem dożywotnim przewidywał zapobieżenie 66 zgonom z powodu raka jelita grubego i 404 poprawnym okresom życia (QALY) przy koszcie 13 496 funtów na QALY. Model uwzględniał zmiany w liczbie wizyt u lekarzy rodzinnych, skierowaniach, zapadalności na raka jelita grubego, rozkładzie zaawansowania choroby i liczbie badań przesiewowych, a wyniki były szczególnie wrażliwe na zmiany w stadium choroby w momencie rozpoznania.
W tym 22-letnim badaniu przesiewowym z udziałem 5104 dorosłych powyżej 50. roku życia, dodatni wynik testu na krew utajoną w kale umożliwił wykonanie kolonoskopii, co umożliwiło wczesne wykrycie raka. Trzystopniowy protokół badań przesiewowych z wykorzystaniem testu na krew utajoną w kale opartego na gwajaku i immunochemicznych testach na krew utajoną osiągnął czułość 80,6% (95% CI, 65,3-91,1) w wykrywaniu raka jelita grubego. Spośród 57 przypadków raka jelita grubego zidentyfikowanych w obu grupach, przypadki wykryte w badaniu przesiewowym charakteryzowały się znacznie lepszymi rokowaniami, a śmiertelność spadła o 64% (ryzyko względne 0,36, 95% CI 0,18-0,71) w porównaniu z nowotworami wykrytymi bez badań przesiewowych.
Autorzy: Alcântara, Paulo Sérgio Martins de, ARANTES, Thatyana De Sousa, BORBA, Marcelo Rodrigues, BROCHADO, Maria Cecília Ribeiro Teixeira, LIMA, Tibério Moura de Andrade, OTOCH, José Pinhata
Opublikowano: 1 czerwca 2011
W retrospektywnej analizie kohorty 66 pacjentów, u których w ciągu 58 miesięcy przeprowadzono resekcję jelita grubego z powodu nowotworu w Uniwersyteckim Szpitalu w São Paulo, głównym objawem zgłaszanym przez pacjentów było krwawienie z odbytu (hematochezja), a dotyczyło to 28 pacjentów ze grupy poddanych planowej operacji. U pacjentów z grupy poddanych planowej operacji częściej występowały nowotwory w stadium I, natomiast u 38 pacjentów, którzy przeszli operację w trybie pilnym, stwierdzono więcej guzów o zaawansowanym stopniu naciekania (pT4). Większość pacjentów zgłaszała objawy przez kilka miesięcy przed operacją, co wskazuje na opóźnione rozpoznanie. Pierwotne zespolenie uzyskano w 81,8% przypadków w obu grupach.
Autorzy: Burgart, Lawrence J., Casola, Giovanna, Cheema, Jugesh I., Chen, Mei-Hsiu, Coakley, Kevin, Dachman, Abraham, Fidler, Jeff L., Halvorsen, Robert A., Jr, Hara, Amy K., Heiken, Jay P., Herman, Benjamin A., Horton, Karen M., Iyer, Revathy B., Johnson, Daniel C., Kuo, Mark D., Limburg, Paul J., Menias, Christine O., Obregon, Richard G., Siewert, Betina, Toledano, Alicia Y., Yee, Judy, Zimmerman, Peter
Opublikowano: 1 stycznia 2008
Wśród 2531 dorosłych osób bezobjawowych, które wzięły udział w tym wieloośrodkowym badaniu, za pomocą tomografii komputerowej jelita grubego (CT) z czułością wynoszącą 90% wykryto duże adenomy i gruczolakoraki (≥10 mm). Wyniki te potwierdzono poprzez kolonoskopię optyczną z oceną histologiczną. Wysoka wartość predykcyjna wyniku negatywnego (99%) wskazuje, że niemal u wszystkich uczestników badania, u których nie wykryto zmian, faktycznie nie występowała choroba. Wyniki te pokazują, że znaczące zmiany nowotworowe w jelicie grubym często przebiegają bezobjawowo, co podkreśla kliniczne znaczenie szybkiego reagowania na wszelkie objawy alarmowe, takie jak krwawienie z odbytu.
Autorzy: Cole, S., Esterman, A., Smith, A., Turnbull, D., Wilson, C., Young, G.
Opublikowano: 1 stycznia 2007
W tym randomizowanym badaniu klinicznym, w którym uczestniczyło 2400 osób w wieku od 50 do 74 lat, skupiono się na przesiewowych badaniach raka jelita grubego z wykorzystaniem testu FIT, który wykrywa obecność krwi utajonej w próbkach kału jako biomarker raka jelita grubego. Ogólny odsetek osób biorących udział w badaniu wynosił od 36,0% do 48,3%, w zależności od zastosowanej strategii zapraszania do uczestnictwa. Badanie przeprowadzono w ramach zorganizowanego programu przesiewowego skierowanego do grupy ryzyka (osoby w wieku 50–74 lat), co podkreśla, że wykrycie krwi w kale – zarówno za pomocą domowych testów, jak i poprzez obserwację – jest kluczowym wczesnym sygnałem ostrzegawczym, który wymaga niezwłocznej diagnostyki klinicznej w celu wykluczenia raka jelita grubego.
Wytyczne kliniczne o sile rekomendacji A (oparte na wysokiej jakości systematycznych przeglądach badań RCT) wskazują wykrywanie krwi w kale jako podstawę badań przesiewowych w kierunku raka jelita grubego. Wytyczne potwierdzają, że FOBT zmniejsza śmiertelność z powodu raka jelita grubego, podkreślając, że obecność krwi w stolcu – biomarkera wykrywanego przez FOBT – jest klinicznie istotnym sygnałem ostrzegawczym, wymagającym dalszej obserwacji w kierunku potencjalnego nowotworu złośliwego jelita grubego.
Autorzy: Angós, R. (Ramón), Betes, M.T. (María Teresa), Delgado-Rodriguez, M. (Miguel), Duque, J.M. (José M.), Herraiz-Bayod, M.J. (Maite J.), Macias, E. (Elena), Martinez-Gonzalez, M.A. (Miguel Ángel), Muñoz-Navas, M. (Miguel), Riva, S. (Susana) de la, Subtil, J.C. (José Carlos)
Opublikowano: 1 stycznia 2004
Wśród 2210 osób dorosłych o średnim ryzyku, poddanych badaniu kolonoskopowemu, u 27,9% stwierdzono zmiany nowotworowe, a u 11 osób zdiagnozowano inwazyjne raki. Zaawansowane zmiany nowotworowe w części początkowej jelita grubego wykryto u 1,3% pacjentów, u których nie stwierdzono żadnych zmian w części dystalnej, a u 39% przypadków zaawansowanych zmian w części początkowej nie występowały żadne powiązane polipy w części dystalnej. Wyniki te wskazują, że istotne zmiany patologiczne w jelicie grubym mogą rozwijać się bezobjawowo w jego części początkowej, co podkreśla znaczenie badania wszelkich widocznych objawów ostrzegawczych, takich jak krwawienie z odbytu, które mogą skłonić do przeprowadzenia badań diagnostycznych.
Kliniczne wytyczne CDC (publikacja nr 22-1381, zrewidowana w lutym 2023 r.) podkreślają, że rak jelita grubego jest drugą najczęstszą przyczyną zgonów z powodu nowotworów w Stanach Zjednoczonych, wśród nowotworów dotykających zarówno mężczyzn, jak i kobiety. Wytyczne te kładą nacisk na to, że regularne badania przesiewowe ratują życie, umożliwiając wczesne wykrycie raka. Krew w kale jest uznawanym, kluczowym objawem raka jelita grubego, który pacjenci mogą samodzielnie obserwować i powinien on skłonić do niezwłocznej konsultacji lekarskiej. Kilka metod przesiewowych zalecanych w wytycznych klinicznych, w tym immunochemiczne testy kału (FIT) oraz testy wykrywające krew utajoną w kale oparte na guajakolu (gFOBT), zostały specjalnie opracowane do wykrywania krwi w kale, co podkreśla ich znaczenie kliniczne jako sygnału ostrzegawczego.
W grupie 77 439 kobiet objętych badaniem NHS w latach 1988–2012, u których zdiagnozowano 1527 przypadków raka jelita grubego i odbytnicy, stwierdzono, że praca zmianowa w trybie nocnym trwająca ponad 15 lat wiązała się ze zwiększeniem ryzyka wystąpienia raka odbytnicy o 60% (HR 1,60, 95% CI: 1,09–2,34, p = 0,02). To statystycznie istotne odkrycie dotyczyło konkretnej lokalizacji nowotworu, ponieważ ogólne ryzyko raka jelita grubego nie uległo znaczącemu wzrostowi (HR 1,15, 95% CI: 0,95–1,39, p = 0,14 dla okresu ponad 15 lat w NHS). Zależność między czasem trwania pracy zmianowej a zwiększonym ryzykiem raka odbytnicy sugeruje, że kumulacyjne zaburzenia rytmu dobowego odgrywają rolę w procesie powstawania tego nowotworu.
Zobacz źródło →