Strategie poznawczo-behawioralne

Zalecane

4 badań · 1 zalecenie

Ostatnia aktualizacja: 25 lutego 2026

Strategie poznawczo-behawioralne – Rak piersi
Zalecane4 badań

Strategie poznawczo-behawioralne pomagają zmniejszyć objawy depresji i lęku oraz poprawiają jakość życia u kobiet po leczeniu raka piersi.

Cztery badania – w tym metaanaliza obejmująca 32 badania, dwie systematyczne przeglądy oraz nierandomizowane badanie interwencyjne – jednoznacznie potwierdzają korzyści terapii poznawczo-behawioralnej (CBT) dla pacjentek z rakiem piersi. Metaanaliza wykazała, że CBT przynosi znaczące poprawy w zakresie lęku (g Hedgesa = 0,31), depresji (g = 0,38), jakości życia (g = 0,40) i zaburzeń snu (g = 0,67). W badaniu z udziałem 91 pacjentek po leczeniu raka piersi grupa poddana terapii CBT wykazała istotnie większą poprawę w zakresie samopoczucia emocjonalnego w porównaniu z grupą kontrolną (p < 0,05), a korzyści te utrzymywały się podczas obserwacji trwającej trzy miesiące. Wśród pacjentek, u których niedawno zdiagnozowano raka piersi, depresję zgłosiło 91,4%, a wszystkie cztery przeanalizowane randomizowane badania kontrolowane potwierdziły, że CBT zmniejsza poziom depresji. Sesje trwały zazwyczaj od 60 do 90 minut. Wielkość efektu w różnych interwencjach mieściła się w przedziale od małej do dużej (0,00–1,40), przy czym CBT konsekwentnie okazywała się skuteczniejsza niż inne metody psychospołeczne.

Dowody

Autorzy: Bakhtiar, Yuriz, Fitriyanti, Dwi, Mardiyono, Mardiyono

Opublikowano: 26 lipca 2019

Systematyczny przegląd czterech randomizowanych badań kontrolowanych (RCT), przeprowadzony na podstawie danych z baz EBSCOhost, Google Scholar, PubMed i Science Direct (lata 2008–2018), ocenił skuteczność terapii poznawczo-behawioralnej (CBT) w leczeniu depresji u kobiet chorych na raka. Wśród nowo zdiagnozowanych pacjentek onkologicznych (mniej niż 6 miesięcy od diagnozy) aż 91,4% zgłaszało objawy depresji. Wszystkie cztery uwzględnione badania RCT wykazały, że interwencje CBT zmniejszają poziom depresji. Sesje terapeutyczne trwały zazwyczaj od 60 do 90 minut, a liczba sesji różniła się w poszczególnych badaniach. W trzech z czterech badań RCT mierzono wiele różnych parametrów, w tym poziom depresji, natomiast jedno skupiało się wyłącznie na poziomie depresji. Przegląd wykazał, że CBT jest skuteczną metodą redukcji objawów depresji u kobiet chorych na raka piersi.

Autorzy: Alderman, Antoni, Antoni, Ashing, Badr, Borenstein, Borestein, Burke, Button, Charlson, Cho, Christensen, Classen, Cohen, Coleman, Collie, Comprehensive Meta-Analysis, Czaja, Dow Meneses, Duval, Fadaei, Fobair, Ganz, Goodwin, Graham, Gunn, Higgins, Hoffman, Jones, Kalaitzi, Kimman, Kmet, Koinberg, Kydd, Lengacher, Lepore, Maguire, Manos, Marchioro, Marcus, Meyer, Mitchell, Montazeri, Naaman, Newell, Orwin, Osborn, Qiu, Rowland, Sandgren, Savard, Sharif, Stanton, Watson, Wojtyna, Zhou

Opublikowano: 1 maja 2016

Metaanaliza 32 badań oceniła psychospołeczne interwencje dla pacjentek z rakiem piersi po operacji. Terapia poznawczo-behawioralna (CBT) konsekwentnie okazała się najskuteczniejszą interwencją, przynosząc znaczące poprawy w zakresie lęku (g Hedgesa = 0,31), depresji (g = 0,38) i jakości życia (g = 0,40). Dodatkowe efekty we wszystkich psychospołecznych interwencjach zaobserwowano w odniesieniu do zaburzeń nastroju (g = 0,31), stresu (g = 0,27), obrazu ciała (g = 0,40), poczucia własnej wartości (g = 0,35) i funkcjonowania seksualnego (g = 0,22). Największą poprawę zaobserwowano w przypadku zaburzeń snu, przy umiarkowanym do dużego rozmiarze efektu (g = 0,67).

Autorzy: Aguilar Ponce, José Luis, Alvarado Aguilar, Salvador, Benjet, Corina, Galindo Vázquez, Óscar, Meneses García, Abelardo, Rojas Castillo, Edith

Przeprowadzono systematyczny przegląd literatury, obejmujący bazy danych MEDLINE, PsycINFO, CINAHL, MedicLatina oraz Psychology and Behavioral Sciences Collection w okresie od stycznia 2009 do grudnia 2013 roku. Spośród 24 zidentyfikowanych artykułów, 19 spełniało kryteria włączenia. Stwierdzono statystycznie istotny wpływ na problemy ze snem, samopoczucie emocjonalne, zmęczenie, jakość życia oraz objawy występujące po menopauzie. Wielkość efektu mieściła się w zakresie od 0,00 do 1,40, przy czym większość wartości znajdowała się w przedziale od małego do umiarkowanego. Zaobserwowano pozytywne rezultaty zarówno w przypadku niezależnych interwencji psychologicznych, jak i zintegrowanych metod leczenia, obejmujących terapie prowadzone telefonicznie oraz online.

Autorzy: Bellver, Ascensión

Wśród 91 kobiet, które przeżyły raka piersi i zostały podzielone na dwie grupy uczestniczące w terapii grupowej, grupa stosująca techniki poznawczo-behawioralne (n=49) wykazała istotnie większą poprawę w zakresie subskali dotyczącej samopoczucia emocjonalnego w kwestionariuszu FACT-B w porównaniu z grupą skupiającą się na podnoszeniu samooceny i rozwijaniu umiejętności komunikacyjnych (n=42) (p<0,05). Chociaż obie grupy odnotowały znaczną redukcję lęku i depresji (p<0,01) oraz ogólną poprawę jakości życia (p<0,001), to tylko grupa stosująca techniki poznawczo-behawioralne wykazała statystycznie istotną przewagę nad drugą grupą w odniesieniu do wszystkich mierzonych zmiennych. Poprawy te utrzymały się podczas kontroli po trzech miesiącach, co sugeruje trwałe korzyści wynikające z opanowania ustrukturyzowanych strategii radzenia sobie w oparciu o techniki poznawczo-behawioralne, mających na celu zarządzanie stanem emocjonalnym.