Selenium

VermijdenVoorzichtigheidAanbevolen

4 studies · 3 aanbevelingen

Laatst bijgewerkt: 25 februari 2026

Vermijden2 studies

Aanvulling met selenium wordt in verband gebracht met een dosisafhankelijke toename van het sterftecijfer bij prostaatkanker.

Een prospectief cohortonderzoek onder 4.459 mannen met niet-gemetastaseerde prostaatkanker wees uit dat een seleniumsupplement van ≥140 μg per dag het risico op overlijden aan prostaatkanker meer dan verdubbelde (HR 2,60, 95% BI 1,44–4,70) in vergelijking met mannen die geen supplementen gebruikten. Er was een significant verband tussen de dosis en het effect (p = 0,001). Lagere doses vertoonden geen significante toename van het risico (HR 1,18 voor 1–24 μg per dag; HR 1,33 voor 25–139 μg per dag). Een systematische review die een periode van 23 jaar omvatte (1990–2013), concludeerde onafhankelijk dat seleniumsupplementen niet gebruikt zouden moeten worden ter preventie van prostaatkanker, waarbij hogere doses mogelijk het prognosebeeld negatief kunnen beïnvloeden. In beide onderzoeken – een cohortonderzoek en een systematische review – wijst het bewijs consistent op schade in plaats van voordeel door seleniumsuppletie bij mannen met of een verhoogd risico op prostaatkanker.

Bewijs

Selenium Supplementation and Prostate Cancer Mortality

Auteurs: Chan, June M, DuPre, Natalie, Kenfield, Stacey A, L Giovannucci, Edward, Stampfer, Meir J, Van Blarigan, Erin L

Gepubliceerd: 12 december 2014

Een groep van 4.459 mannen met niet-gemetastaseerde prostaatkanker, afkomstig uit de Health Professionals Follow-Up Study, werd vanaf 1988 tot en met 2010 gevolgd (mediaanvolgduur 8,9 jaar). Tijdens de opvolgingsperiode overleden er 965 mannen, waaronder 226 (23,4%) aan prostaatkanker. De ruwe sterftecijfers door prostaatkanker bedroegen 5,6 per 1.000 persoonsjaren bij mannen die geen selenium gebruikten, tegenover 10,5 bij mannen die ≥140 μg/dag consumeerden. In multivariabele Cox-modellen bleek een inname van 1–24 μg/dag selenium (HR 1,18, 95% BI 0,73–1,91), 25–139 μg/dag (HR 1,33, 95% BI 0,77–2,30) en ≥140 μg/dag (HR 2,60, 95% BI 1,44–4,70) geassocieerd met een toenemend risico op overlijden aan prostaatkanker in vergelijking met mannen die geen selenium gebruikten (P-trend = 0,001). Er werden geen statistisch significante verbanden gevonden met biochemische recidieven, cardiovasculaire sterfte of algehele sterfte.

Bron bekijken →

Prostate cancer and the influence of dietary factors and supplements: a systematic review

Auteurs: Mandair, D, Rossi, R, Pericleous, M, Whyand, T, Caplin, M

Gepubliceerd: 1 januari 2007

Een systematisch literatuuronderzoek in PubMed van 1990 tot 2013 concludeerde dat seleniumsupplementen niet aanbevolen kunnen worden ter preventie van prostaatkanker. Nog zorgwekkender was de bevinding dat hogere doses selenium mogelijk geassocieerd worden met een slechtere prognose. Deze conclusie kwam voort uit de synthese van meerdere studies over de 23 jaar die in het onderzoek werden opgenomen, waaronder epidemiologisch en interventioneel onderzoek naar voedingsfactoren en prostaatkanker. Het bewijs was voldoende voor de auteurs om expliciet af te raden seleniumsupplementen te gebruiken ter preventie van prostaatkanker.

Bron bekijken →

Voorzichtigheid1 studies

Het gebruik van seleniumsupplementen biedt geen voordelen bij de preventie van prostaatkanker.

Ondanks eerdere hypothesen die suggereerden dat selenium het risico op prostaatkanker zou kunnen verminderen, hebben hoogwaardige gerandomiseerde onderzoeken geen beschermend effect aangetoond. Een eerste hypothese uit de NPCT-studie, namelijk dat mannen met een laag basisgehalte aan selenium mogelijk baat zouden hebben, werd niet bevestigd door latere, grotere onderzoeken met een geringe kans op vertekening.

Bewijs

Selenium for preventing cancer.

Auteurs: Brinkman, M, Crespi, Cm, D'Amico, Roberto, DEL GIOVANE, Cinzia, Dennert, G, Horneber, M, Vinceti, Marco, Zeegers, Mp, Zwahlen, M

Gepubliceerd: 1 januari 2014

Systematische review waarin 55 observationele onderzoeken (>1.100.000 deelnemers) en 8 gerandomiseerde, gecontroleerde studies (44.743 deelnemers) werden opgenomen. Observationele gegevens suggereerden een lager risico op prostaatkanker bij hogere blootstelling aan selenium, maar de gerandomiseerde, gecontroleerde studies toonden een onduidelijk algeheel effect (RR 0,90, 95% BI 0,71 tot 1,14, 4 onderzoeken, N = 19.110). Wanneer de analyse werd beperkt tot onderzoeken met een laag risico op vertekening, bleek seleniumsuppletie geen effect te hebben op het risico op prostaatkanker (RR 1,02, 95% BI 0,90 tot 1,14, 3 onderzoeken, N = 18.183). De hypothese dat personen met de laagste seleniumwaarden in hun lichaam het risico op prostaatkanker zouden kunnen verminderen door middel van suppletie, werd niet bevestigd door latere onderzoeken.

Bron bekijken →

Aanbevolen1 studies

Hogere seleniumspiegels worden in verband gebracht met een lager risico op agressieve prostaatkanker.

In een populatie met een relatief lage seleniuminname werden hogere selenium- en selenoproteïne P-spiegels in het plasma geassocieerd met een verlaagd risico op agressieve prostaatkanker. Hoewel selenium niet geassocieerd werd met het totale risico op prostaatkanker of met gevorderde prostaatkanker, suggereert de specifieke associatie met agressieve vormen van de ziekte een potentieel voordeel voor agressieve preventie.

Bewijs

Selenium status and risk of prostate cancer in a Danish population

Auteurs: Christensen, Jane, Friis, Søren, Larsen, Erik Huusfeldt, Larsen, Signe B., Olsen, Anja, Outzen, Malene, Overvad, Kim, Tjønneland, Anne

Gepubliceerd: 1 januari 2016

Een genestelde case-controlstudie binnen het Deense 'Diet, Cancer and Health'-cohort van 27.179 mannen identificeerde 784 gevallen van prostaatkanker, gematcht met 784 controles. Onder de gevallen hadden 525 mannen een gevorderd stadium van de ziekte en 170 mannen een hooggradig stadium. Een hogere seleniumconcentratie in het plasma was geassocieerd met een lager risico op hooggradige prostaatkanker (HR 0,77; 95% CI 0,64-0,94; P=0,009). Hogere selenoproteïne P-waarden lieten eveneens een verlaagd risico op hooggradige prostaatkanker zien (HR 0,85; 95% CI 0,74-0,97; P=0,01). Plasmaselenium was ook geassocieerd met een lagere mortaliteit door alle oorzaken onder prostaatkankerpatiënten (HR 0,92; 95% CI 0,85-1,00; P=0,04). Er werd geen significant verband waargenomen voor het totale risico op prostaatkanker of een gevorderd stadium van de ziekte. Tijdens de follow-up tot en met 2012 overleden 305 patiënten, van wie 212 aan prostaatkanker.

Bron bekijken →