Alcohol

VermijdenVoorzichtigheid

4 studies · 2 aanbevelingen

Laatst bijgewerkt: 25 februari 2026

Alcohol – Slokdarmkanker
Vermijden3 studies

Het drinken van alcohol vergroot direct het risico op slokdarmkanker, vooral bij overmatig gebruik.

Uit drie onderzoeken met meer dan 2000 deelnemers blijkt dat alcohol een bewezen kankerverwekkende stof is voor slokdarmkanker. Het IARC classificeert alcoholische dranken als kankerverwekkend voor de mens, waarbij slokdarmkanker tot de vier meest voorkomende soorten kanker behoort die hiermee in verband worden gebracht. Een casus-controleonderzoek onder 68 patiënten met slokdarmkanker en 505 controlepersonen toonde aan dat overmatig alcoholgebruik (42 of meer glazen per week) een belangrijke versterkende factor is, waardoor het risico op kanker door andere voedingsfactoren wordt vergroot (OR = 2,8). Een tweede casus-controleonderzoek onder 395 patiënten met plaveiselcelcarcinoom van de slokdarm en 1066 controlepersonen bevestigde dat alcohol een onafhankelijke risicofactor is, zelfs na correctie voor roken. Deense bevolkingsgegevens laten zien dat de gemiddelde alcoholconsumptie steeg van 4 naar 11-12 liter pure ethanol per jaar (1955-1990), wat parallel loopt met een toename van door alcohol veroorzaakte ziekten. Het verminderen van de inname tot een matig niveau verlaagt het risico aanzienlijk, hoewel zelfs een matige dagelijkse consumptie het risico op kanker verhoogt.

Bewijs

Auteurs: Altieri, A., Bosetti, C., Conti, E., Dal Maso, L., Franceschi, S., Gallus, S., La Vecchia, C., Levi, F., Negri, E., Zambon, P.

Gepubliceerd: 2 augustus 2017

In een casus-controleonderzoek naar 395 gevallen van plaveiselcelcarcinoom van de slokdarm en 1066 bijbehorende controlegroepen uit Italië en Zwitserland (1992-1999) werd alcoholgebruik als een belangrijke verstorende factor in alle multivariate analyses meegenomen. De studie identificeert expliciet alcohol, naast tabak, als een van de belangrijkste bekende risicofactoren voor slokdarmkanker in ontwikkelde landen. Odds ratio's voor roken werden berekend na correctie voor alcoholgebruik, wat de onafhankelijke rol van roken bij het ontstaan van kanker in het bovenste deel van het maag-darmkanaal bevestigde.

Auteurs: Barón, Anna E., Bidoli, Ettore, Franceschi, Silvia, La Vecchia, Carlo

Gepubliceerd: 2 augustus 2017

Onder 68 patiënten met slokdarmkanker en 505 controlepersonen in het noordoosten van Italië werd vastgesteld dat een verhoogd risico op slokdarmkanker, geassocieerd met frequent maïskonsumptie (OR = 2,8, zeer significant), uitsluitend voorkwam bij zware drinkers die 42 of meer alcoholische dranken per week consumeerden. De studiepopulatie had een bijzonder hoog niveau van alcoholgebruik. Deze interactie tussen overmatig alcoholgebruik en diëten met veel maïs, mogelijk veroorzaakt door een tekort aan niacine en riboflavine, laat zien dat overmatig alcoholgebruik een cruciale co-factor is bij de ontwikkeling van slokdarmkanker in populaties die veel maïs consumeren.

Auteurs: Adami, Hans-Olov, Dragsted, Lars, Enig, Bent, Hansen, Jens, Haraldsdóttir, Jóhanna, Hill, Michael J., Holm, Lars Erik, Knudsen, Ib, Larsen, Jens-Jorgen, Lutz, Werner K., Osler, Merete, Overvad, Kim, Sabroe, Svend, Sanner, Tore, Sorensen, Thorkild I. A., Strube, Michael, Thorling, Eivind B.

Gepubliceerd: 1 januari 1993

De werkgroep steunde de classificatie van alcoholische dranken als kankerverwekkend voor mensen, zoals door het IARC is vastgesteld. Slokdarmkanker behoorde tot de vier meest voorkomende soorten kanker die in verband werden gebracht met alcoholgebruik. De gemiddelde jaarlijkse consumptie van alcohol onder volwassenen in Denemarken steeg tussen 1955 en 1990 van 4 liter naar 11-12 liter pure ethanol, wat overeenkomt met 2 tot 3 glazen per dag. In dezelfde periode werd een toename vastgesteld van het aantal acute ziekten die verband houden met alcoholgebruik. De algemene conclusie was dat een aanzienlijk deel van de slokdarmkankers die door alcohol worden veroorzaakt, het gevolg is van overmatig drinken en dat het verminderen van de inname tot een matig niveau het risico aanzienlijk zou verlagen. Tegelijkertijd werd erkend dat zelfs een gematigde dagelijkse consumptie het risico op kanker vergroot.

Voorzichtigheid1 studies

Het beperken van alcoholgebruik hangt samen met een 18% lager risico op slokdarmkanker, waarbij dit percentage per punt op een bepaalde schaal wordt berekend.

Het beperken van alcoholgebruik is een onderdeel van de aanbevelingen van het WCRF/AICR voor kankerpreventie. Uit onderzoek bleek dat het naleven van deze leefstijladviezen sterk samenhangt met een verminderd risico op slokdarmkanker in deze grote groep deelnemers.

Bewijs

Auteurs: Celis-Morales C, Ho FK, Malcomson FC, Mathers JC, Parra-Soto S, Sharp L

Gepubliceerd: 9 januari 2024

In een prospectieve studie onder 288.802 deelnemers aan de UK Biobank, die bij aanvang van de studie nog geen kanker hadden (gemiddelde leeftijd 56,2 jaar, gemiddelde follow-upperiode 8,2 jaar, interkwartielafstand 7,4–8,9), werd een verkorte versie van de WCRF/AICR-score voor naleving van richtlijnen gebruikt, waarbij ook rekening werd gehouden met beperking van alcoholgebruik. Elke toename van 1 punt op deze score ging gepaard met een afname van 18% in het risico op slokdarmkanker (hazardratio 0,82; 95%-betrouwbaarheidsinterval 0,75–0,90). Van de in totaal 23.448 vastgestelde gevallen van kanker vertoonde slokdarmkanker de derde sterkste omgekeerde correlatie met negen verschillende soorten kanker. Multivariabele Cox-regressiemodellen werden aangepast voor storende factoren.