stoppen met roken

Vermijden

5 studies · 1 aanbeveling

Laatst bijgewerkt: 27 februari 2026

stoppen met roken – Darmkanker
Vermijden5 studies

Roken verhoogt het risico op darmkanker aanzienlijk en vermindert de betrouwbaarheid van controles na een behandeling.

Uit vijf onderzoeken met meer dan 200.000 deelnemers bleek dat roken consequent het risico op darmkanker verhoogt en de vervolgbehandeling bemoeilijkt. Een Noorse groep van 35.525 vrouwen schreef 18,7% van de gevallen van dikdarmkanker toe aan roken – de belangrijkste modificeerbare risicofactor. Een Japanse case-controlestudie (685 gevallen, 778 controlepersonen) toonde aan dat zware rokers (≥400 sigaretten per jaar) een 60% hoger risico op rectumkanker hadden (OR 1,60, 95% BI 1,04–2,45). Een grotere Noorse groep van 170.000 vrouwen bevestigde dat roken een belangrijke levensstijlfactor is die de incidentie van darmkanker beïnvloedt. Naast preventie toonde een systematische analyse van 52 onderzoeken (9.717 deelnemers) aan dat roken de betrouwbaarheid van CEA-onderzoek aantast, wat leidt tot veel valse positieve resultaten en ertoe aanzet onderzoekers om het gebruik van CEA-onderzoek bij doorgaande rokers af te raden. Het stoppen met roken vermindert zowel het risico op het ontwikkelen van de ziekte als het zorgt voor een effectieve monitoring na de diagnose.

Bewijs

Auteurs: Chen, Sairah Lai Fa

Gepubliceerd: 17 augustus 2023

In de Noorse studie naar vrouwen en kanker, waarbij ongeveer 170.000 vrouwen werden gevolgd, bleek een hogere HLI-score – waarbij niet roken als onderdeel werd meegenomen – samen te hangen met een lager risico op darmkanker. Uit het onderzoek bleek dat roken een bijzonder sterke rol speelt bij verschillende van de waargenomen verbanden tussen levensstijl en het ontstaan van kanker. De studie maakte gebruik van Cox-regressiemodellen en beperkte kubische splines, en concludeerde dat het vermijden van roken voor alle leeftijdsgroepen een prioriteit zou moeten zijn.

Auteurs: Borch, Kristin Benjaminsen, Laaksonen, Maarit A., Licaj, Idlir, Lukic, Marko, Rylander, Charlotta, Weiderpass, Elisabete

Gepubliceerd: 22 augustus 2022

In een groep van 35.525 Noorse vrouwen die deelnamen aan de NOWAC-studie, was het percentage gevallen van darmkanker dat toegeschreven kon worden aan roken ooit in het leven 18,7% (95%-betrouwbaarheidsinterval: 4,7%-30,6%). Dit maakt roken de belangrijkste afzonderlijke factor die kan worden beïnvloed. Van de zeven onderzochte risicofactoren die kunnen worden aangepakt, bleek roken de sterkste en statistisch meest significante verband te hebben met het voorkomen van darmkanker, waarbij gebruik is gemaakt van een parametrisch model met stuksgewijze constante gevaren en rekening werd gehouden met het concurrerende risico op overlijden.

Auteurs: Agency for Healthcare Research and Quality, André, Boey, Carl, Cochrane, Duffy, European Parliament and Council, Freedman-Cass, Glasziou, Goldstein, Grossmann, Huang, International Conference on Harmonisation of Technical Requirements for Registration of Pharmaceuticals for Human Use, Ito, Jeffery, Labianca, Laurence, Litvak, Locker, Minton, Moses, National Institute for Health and Care Excellence, Newton, Nicholson, Primrose, Reitsma, Robin, Sargent, Scheer, Shinkins, Shinkins, Staab, Sturgeon, Su, Takwoingi, Tan, Tsikitis, Verberne, Whiting

Gepubliceerd: 1 januari 2017

Een systematisch overzicht van 52 onderzoeken (in totaal 9717 deelnemers; gemiddelde omvang per onderzoek 139, interkwartielafstand 72–247) met een secundaire analyse van de gerandomiseerde gecontroleerde FACS-studie (582 patiënten uit 39 NHS-ziekenhuizen, 5 jaar follow-up) toonde aan dat bij de gebruikelijke CEA-drempelwaarde van 5 µg/l de gezamenlijke sensitiviteit 71% bedroeg (95%-betrouwbaarheidsinterval 64–76%) en de specificiteit 88% (95%-betrouwbaarheidsinterval 84–92%). In de FACS-studiedata bleek dat ongeveer 4 van de 10 patiënten zonder terugkeer van de ziekte minstens één vals positief resultaat hadden, en dat 6 van de 10 positieve tests vals positief waren. Roken werd geïdentificeerd als een factor die leidt tot een verhoogde kans op meerdere vals-positieve CEA-resultaten. De studie concludeerde dat bij doorgaande rokers helemaal geen CEA-testen zouden moeten worden uitgevoerd, omdat roken de betrouwbaarheid van deze methode voor het opsporen van behandelbare terugkeer van darmkanker aantast.

Auteurs: A de la Chapelle, AM Moyer, AM Pittman, B D'Avanzo, C Chao, C Martínez, C Sachse, CR Sharpe, DM Gertig, DW Nebert, E Botteri, E Botteri, E Giovannucci, E Giovannucci, E Giovannucci, ED Paskett, EF Heineman, EM van der Logt, Guang Yin, H Bartsch, Hitoshi Ichimiya, Hoirun Nisa, IP Tomlinson, J Little, JA Agúndez, JA Agúndez, Jun Nagano, K Chen, K Huang, K Isomura, K Tajima, Kengo Toyomura, Kenji Takenaka, Kitaroh Futami, KM Smits, Koji Ikejiri, KT Kelsey, L Hou, L Sivaraman, M Arand, Masao Tanaka, ML Cote, ML Slattery, ML Slattery, N Ishibe, O Nyrén, P Lichtenstein, PD Terry, RC Strange, Reiji Terasaka, Ryuichi Mibu, S Kono, SC Cotton, Suminori Kono, T Hagiwara, T Katoh, T Oyama, Takafumi Maekawa, Takeshi Okamura, V Harth, Y Hoshiyama, Yohichi Yasunami, Yoshihiko Maehara, Yoshihiro Kakeji

Gepubliceerd: 1 januari 2010

In deze op de bevolking gebaseerde casus-controleonderzoek, waarbij 685 gevallen van darmkanker en 778 controlepersonen uit de Fukuoka-studie naar darmkanker werden onderzocht, hadden deelnemers met een rookgeschiedenis van ≥400 ‘sigarettenjaren’ een significant verhoogd risico op rectumkanker (OR 1,60, 95% BI 1,04-2,45) in vergelijking met mensen die hun hele leven niet hebben gerookt. Over het algemeen werd voor darmkanker een OR van 0,65 (95% BI 0,45-0,89) gevonden bij <400 ‘sigarettenjaren’, 1,16 (95% BI 0,83-1,62) bij 400-799 ‘sigarettenjaren’ en 1,14 (95% BI 0,73-1,77) bij ≥800 ‘sigarettenjaren’. Het verhoogde risico bij een hogere cumulatieve blootstelling aan tabaksrook, met name voor rectumkanker, ondersteunt het idee dat het vermijden van roken een preventieve maatregel is.

Auteurs: دانشور, رضا, صابری, سید حسین, پورفرضی, فرهاد, یزدانبد, عباس

Gepubliceerd: 11 december 1391

In deze case-controlstudie met 80 patiënten met darmkanker en 80 gematchte controlepersonen in Ardabil, Iran, bleek een positieve rookgeschiedenis het risico op darmkanker met ongeveer 1,8 keer te verhogen (OR=1,78; 95% CI: 0,91-5,85). Hoewel het betrouwbaarheidsinterval de waarde 1,0 overschreed, werd in de conclusie van de studie een rookgeschiedenis aangemerkt als een bijdragende risicofactor voor darmkanker. Er werd geen significant verschil waargenomen tussen de groepen wat betreft alcoholgebruik (p=0,385).